Plastik poşet, daha eski deyimle naylon torba. Pek fark etmesek de hayatımızda ister istemez çok büyük bir yeri olan bir petrol endüstrisi ürünü. Belki biraz abartı olacak ama Türkiye’de alışveriş eşittir plastik poşet gibi bir yaklaşımda bulunulabilir. İster sayıları her geçen gün azalan bir mahalle bakkalından 2 ekmek alın, ister bir süpermarketten haftalık alışverişinizi yapın, isterseniz de büyük bir alışveriş merkezinden bir çift ayakkabıyla birkaç gömlek satın alın. Bu üç farklı alışverişin ortak noktası çok büyük olasılıkla bir veya birkaç parça plastik poşet olacaktır.

Plastik poşetin doğa dostu olmayan bir ürün olduğunu ayrıntılı biçimde tekrarlamama sanırım gerek yok. Bu bilinen bir gerçek. Üretimindeki yüksek karbon emisyonları, doğada çok zor yok olan kimyasal yapısı ve petrol türevi bir ürün olmasından kaynaklanan diğer çevresel etkileri desem şimdilik yeterli olur. Zira bu yazının asıl amacı, plastik poşet alışkanlığından kurtulmanın ve doğayı korumaya biraz da olsa katkı sağlamanın o kadar da zor olmadığını anlatmak.

Türkiye’de plastik poşetlere erişim zor değil. Zira çoğu işletme alışveriş sonrasında size plastik poşetlerinizi kasada ücretsiz olarak sağlıyor. İşte doğayı korumaya yönelik girişimlerin fazla olduğu ülkelerden en büyük fark da burada ortaya çıkıyor. Gelişmiş ülkelerde son 10 yıl içerisinde çıkarılan yasalarla, süpermarketlerin müşterilerine ücretsiz olarak plastik poşet sağlaması yasaklanmış durumda. Yine plastik poşete kasada erişiminiz var, ancak belirli bir ücret karşılığında. Örneğin benim uzun yıllar yaşadığım Almanya’da bu ücret poşet başına 15 ila 20 euro cent. Ücretin amacı açık, insanları plastik poşet kullanmamaya teşvik etmek. Tabi bana göre bu amaç için ücretler biraz düşük. Hala birçok kimse, rahatlığı bu düşük tasarrufa tercih ediyor ve plastik poşetini alıyor. Ücret 2-3 euro olursa bu değişir mi bilinmez ama bence bir etkisi olur. Ama şimdilik konumuz bu değil, bundan ziyade bizim mevcut sistemde yapabileceklerimiz. Sonuçta biz doğayı korumak istiyoruz, bunu zorla yapmak zorunda değiliz.

Yukarıdaki paragrafta rahatlığı tasarrufa tercih ediyor derken bahsettiğim rahatlık aslında çok da aman aman bir şey değil tahmin edersinizki. Aradaki fark, alışveriş sonrası kullanılacak poşeti evden getirmek veya hiç zahmet etmeyip kasada almak. Sizlerden ilk istediğim, bu iki durum arasındaki farkı iyi tartmanız ve kendinize bu basit soruyu sormanız. Gerçekten alışverişe giderken yanıma yeterince plastik poşet almak zor mu? Aslında daha iyi bir çozüm, fazla dayanıklı olmayan plastik poşetler yerine daha sağlam plastik veya kumaş alışveriş çantaları taşımak. Ben öyle yapıyorum ve 6 yıldır aynı alışveriş çantasını kullanıyorum. Bazı durumlarda ise sırt çantamla alışverişe gidiyorum. Son 6 yılda sadece 2 kez yanımda hiçbir çanta olmadığı için kasada plastik poşet satın almak durumunda kaldım. Benim için alışverişe çıkmak demek, çantamı yanıma almak demek. İster bisikletle, ister arabayla, istersem de yürüyerek süpermarkete veya alışveriş merkezine gideyim.

Alışverişten döndüğünüzde bu manzara varsa, doğaya büyük bir kötülük yapmaktasınız. Tabii bu poşetleri yanınızda getirdiyseniz, durum biraz farklı.

Alışverişten döndüğünüzde bu manzara varsa, doğaya büyük bir kötülük yapmaktasınız. Tabii bu poşetleri yanınızda getirdiyseniz, durum biraz farklı.

Şimdi şu soruyu sorduğunuzu duyar gibiyim. Ya sokakta yürürken aniden bir şey almaya karar verirsek ve alışveriş çantamız veya plastik poşetlerimiz evde kaldıysa? Böyle bir durumda yapılabilecek iki şey var. Eğer birçok parça ürün aldıysanız elbette bu seferlik olabildiğince küçük bir plastik poşet alabilir ve bu poşeti evdeki koleksiyonunuza ekleyip bir dahaki planlı alışverişinizde kullanabilirsiniz. Eğer sadece 1-2 parça ürün aldıysanız, inanın bunları arabanıza veya diğer ulaşım aracınıza kadar elinizde taşımak zor değil. Zaten karton kutu içerisinde size verilmiş bir çift ayakkabıyı tekrar plastik poşete koymaya gerek var mı? Arabaya kadar o şekilde taşısak veya eve kadar elimizde bir kutuyla yürüsek çok da büyük bir fedakarlık yapmış olmayız herhalde.

Bir diğer konu da gerek süpermarket, gerekse pazarlarda kullanılan ve genelde daha düşük kalitede ve daha dayanıksız olan, sebze ve meyve taşımada kullanılan poşetler. Dayanıksızlıkları nedeniyle, bu poşetleri koleksiyonunuza ekleyip bir sonraki alışverişinizde kullanmanız zor. Dolayısıyla bu poşetlerden baştan uzak durmak en iyisi. Yapılabilecekler ise çok basit. Bazı ürünler için gerçekten bu poşetlere ihtiyacınız yok. Örneğin 1 hevenk muz, 1 adet kavun, 1 demet maydanoz veya nane. Bunları poşete koymadan kasadan geçirebilir ve direkt olarak yanınızda getirdiğiniz alışveriş çantasına veya poşetine koyabilirsiniz. Eğer illa her şeyi ayrı ayrı paketlemek istiyorsanız da çözüm yine basit. Koleksiyonunuzdan yeteri kadar poşeti süpermarkete getirmek.

Tüm bunları yapmak yerine biyoplastik veya kağıt poşetler kullansak olmaz mı diyebilirsiniz.  Tabii ki gerek biyoplastik, gerekse de kağıt poşetler doğada yok olma açısından ve üretiminde kullanılan geri dönüştürülebilir malzemeler nedeniyle çok daha doğa dostu ürünler. Ama unutmayın ki o geri dönüştürülebilir poşetleri üretmek için de enerji gerekmekte ve bu enerjiyi üretmek için de gezegenimizdeki kaynakları kullanmakta ve atıklarımızla, karbon emisyonlarımızla ona zarar vermeyi sürdürmekteyiz. Oysa aynı ürünü tekrar tekrar kullanmak, tüketim ekonomisinden biraz olsun uzaklaşmak ve doğayı korumaya katkı sağlamaktır. Bu yüzden de, alışverişe çıkmadan önce yanınıza bir alışveriş çantası veya defalarca kullanabileceğiniz plastik poşetlerinizi alın. Bunlardan arabanızda yeterince bulundurun. Kasa görevlisi size plastik poşetleri uzattığında, ihtiyacım yok, ben evden getirdim diyerek kendinizi iyi hissedeceksiniz.


Category: Çevre ve doğa

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Subscribe to Blog

Enter your email address in order to subscribe to my blog and receive notifications of new posts by email.


Categories


Calendar

December 2012
M T W T F S S
« Nov   Jan »
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31